Expertisecentrum

Microschaalexperimenten

microschaalexperimenten

industrie op microschaal

Er bestaat een behoorlijk uitgebreide literatuur over microschaalexperimenten, voor het merendeel Amerikaans. De Journal of Chemical Education kent al een paar jaar een aparte rubriek: “The microscale laboratory”, waarin vooral experimenten voor het tertiair onderwijs worden beschreven. Via de Chemical Education Resource Shelf van hetzelfde tijdschrift, kan per discipline naar literatuur gezocht worden.
De web-site van het National Microscale Chemistry Center geeft een beknopt overzicht van (vooral de eigen) boeken over chemie op microschaal.

Onderstaand een incompleet overzichtje:

Ken Williamson

Williamson, K.L. (1999) Macroscale and microscale organic experiments, Boston/New York: Houghton Mifflin, third edition.

• Williamson is de bedenker van de microschaalset die in het project Microschaalexperimenten gebruikt wordt. Dit boek is inmiddels aan z’n derde druk toe, en wordt ondersteund via de web-site van Williamson. Met de eerste druk uit 1989 (uitgegeven bij D.C. Heath) werd aan de Universiteit van Amsterdam het tweedejaars practicum organische chemie geminiaturiseerd.

Williamson, K.L. & J.G. Little (1997) Microscale experiments for general chemistry, Boston/New York: Houghton Mifflin Company.

• Een bundel werkbladen.

Boeken uit het NMCC

Mayo, D.W., R.M. Pike & P.K. Trumper (1994) Microscale organic laboratory: with multistep and multiscale syntheses, New York: John Wiley & Sons, third edition.

• Niet echt uit het NMCC. Pike werd later een van de directeuren van het NMCC.

Szafran, Z., R.M. Pike & M.M. Singh (1991) Microscale inorganic chemistry: a comprehensive laboratory experience, New York: John Wiley & Sons.

• In gebruik bij het tweedejaars practicum anorganische chemie van de Universiteit van Amsterdam.

Szafran, Z., R.M. Pike & J.C. Foster (1992) Microscale general chemistry laboratory: with selected macroscale experiments, New York: John Wiley & Sons.

Singh, M.M., R.M. Pike & Z. Szafran (1995) Microscale & selected macroscale experiments for general & advanced general chemistry: an innovative approach, New York: John Wiley & Sons, first edition.

Artikelen over het project Microschaalexperimenten

Peters, S. (1991) Op grote schaal naar kleine schaal?, Chemisch magazine, 713-715.

Bijtel, J. van den (1994) Microschaal experimenten in het voortgezet onderwijs, NVOX, 19, 441-442.

Nevens, A. (1994) Het gebruik van semi-microapparatuur, NVOX, 19, 226-228.

Goedhart, M.J., H.H. ten Voorde & E.R. de Waard (1994) Vlug, veilig, voordelig, NVOX, 19, 178-181.

Keulen, H. van (1995) Kennismaken met microschaalexperimenten, NVOX, 20, 70-72.

Goedhart, M., B. van den Berg, T. van der Spek & E. Joling (1998) Het einde van de gasbrander?, NVOX, 23, 256-258.

• Ook op deze site gepubliceerd

Joling, E., M.J. Goedhart, M., B. van den Berg, T.M. van der Spek & (2002) A Low-Cost and Timesaving Microscale Heater, Journal of Chemical Education, 79, 1109-1110.

Andere Nederlandse publicaties

Killian, F. (1999) Reageerbuisproeven op microschaal: introductie van de buisjesplaat.

• Een hand-out die Frans tijdens workshops uitdeelt.
  Een kopie is als pdf-file te downloaden (1,1Mb).

Chemie in druppels, Leidschendam: Stichting C₃

• Een practicumpakket bestaande uit dertig druppelproeven die zijn onderverdeeld in negen categorieën, ontwikkeld in samenwerking met de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. De niveaus waarvoor de proeven bedoeld zijn, variëren van 3 mavo tot 5 vwo.
  Meer informatie en voorbeelden.

België

EChO 4 (1995) Micro-schaal experimenten, Leuven: Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging, Sectie Onderwijs.

• Het initiatief voor deze aflevering van de Essays voor Chemie-Onderwijs werd genomen door A. Nevens. Na een inleiding van zijn hand volgen uit het Duits vertaalde proeven met het Minilabor.

Duitsland

Schallies, M. (1987) Anleitung zum Experimentieren mit dem Minilabor, Heidelberg: Zinsser Analytic.

• Schallies ontwierp een prachtige set glaswerk (“stark rationalisiert”). Helaas is deze set nogal kostbaar.

Baumbach, E. (1989) Chemische Schulversuche mit dem Mikroglasbaukasten, Bonn: Dümmler.

• Reeks mooie experimenten.

Praxis der Naturwissenschaften - Chemie, 40 (1991)

• “Themenheft Halbmikrotechnik” onder redactie van M. Schallies. Zeer lezenswaardig.

Engeland

Breuer, S.W. (1991) Microscale practical organic chemistry, Lancaster: Lancaster University.

Skinner, J. (1997) Microscale Chemistry, London: The Royal Society of Chemistry.

• De leraar John Skinner werd een jaar vrijgesteld om aan deze bundel te werken.

• De European Chemical Industry Council (CEFIC), raadt haar leden aan een “open door policy” te voeren als deel van het “Responsible Care commitment”. De CEFIC’s Education-Industry Partnership Working Party (EIP-WP) heeft daartoe een handleiding geschreven voor bedrijven.
  Deze handleiding is als pdf-file te lezen (1,1M)